Ραγδαία μείωση χρήσης της πλαστικής σακούλας στην Ελλάδα

Μεγάλη απήχηση είχε στην Ελλάδα το νομοσχέδιο για τη χρήση της πλαστικής σακούλας, από τον πρώτο κιόλας μήνας εφαρμογής του νέου μέτρου, με τους καταναλωτές να στρέφονται πλέον στις τσάντες πολλαπλής χρήσης, οι πωλήσεις των οποίων εκτοξεύθηκαν πάνω από το 5.000%.

Είναι χαρακτηριστικό πως η χρήση της πλαστικής σακούλας στα σούπερ μάρκετ μειώθηκε τον Ιανουάριο κατά 75% με 80% ποσοστό που είναι σημαντικά χαμηλότερο στα υπόλοιπα κανάλια του εμπορίου και της εστίας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΙΕΛΚΑ τα αποτελέσματα είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά από τον πρώτο κιόλας μήνα εφαρμογής της νέας νομοθεσίας, ενώ παράλληλα αποδεικνύουν ότι χρειάζεται κι άλλη προσπάθεια ώστε να επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι που έχουν τεθεί για το θέμα αυτό.

Αναλυτικά  σε σχέση με το κανάλι των σουπερμάρκετ:

  • Η εφαρμογή του μέτρου ήταν αυστηρή και καθολική.
  • Τα στοιχεία καταγράφουν τον Ιανουάριομία μείωση της τάξης του 75%-80% στη χρήση της πλαστικής σακούλας ελαφρού βάρους σε σχέση με τον Ιανουάριο 2017.
  • Τα στοιχεία επίσης καταγράφουναύξηση στις πωλήσεις τσαντών πολλαπλών χρήσεων άνω του 5.000%. Πρακτικά αυτή η αύξηση εκτιμάται ότι σημαίνει περίπου 2,5-3 εκατ. νέες τσάντες πολλαπλών χρήσεων στην αγορά και πάνω από 2 στα 3 νοικοκυριά να επιλέγουν αυτή τη λύση για τις αγορές του, έναντι της πληρωμής για πλαστική σακούλα μίας χρήσης.

Σε σχέση με τα λοιπά κανάλια εμπορίου-εστίασης

  • Εκτεταμένη εφαρμογή του μέτρου,αλλά με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο και την περιοχή.
  • Εκτεταμένη εφαρμογήστο λιανεμπόριο τροφίμων (π.χ. αρτοποιία, κρεοπωλεία) και ειδικά στις οργανωμένες αλυσίδες καταστημάτων.
  • Αλλά σε άλλους κλάδους (π.χ. είδη ένδυσης)κατάργηση και αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας από άλλου τύπου σακούλες όπως χάρτινες.
  • Μικρή εφαρμογή του μέτρουστον κλάδο της εστίασης με εξαίρεση τις οργανωμένες αλυσίδες εστίασης.
  • Μεγαλύτερη εφαρμογή του μέτρουστα αστικά κέντρα συγκριτικά με την επαρχία.

Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται ότι η ποσοστιαία μείωση στη χρήση πλαστικής σακούλας στο κανάλια του λιανεμπορίου είναι μικρότερη αυτής στα σουπερμάρκετ με δεδομένο μάλιστα ότι η νομοθεσία εξαιρεί από την επιβολή περιβαλλοντικού τέλους τις λαϊκές αγορές και τα περίπτερα.

110 πλαστικές σακούλες ανά κάτοικο

Έτσι εκτιμάται ότι η συνολική μείωση στην πλαστικής σακούλα τον Ιανουάριο 2018 σε σχέση με τον Ιανουάριο 2017 είναι μικρότερη αυτής του καναλιού των σουπερμάρκετ και είναι της τάξης 65%-70%. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΕΛΚΑ ακόμα και στο βέλτιστο σενάριο της 70% μείωσης οδηγεί σε κατανάλωση περίπου 110 σακούλες ανά κάτοικο ανά έτος. Αν και η μείωση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική δεν αξιολογείται ως επαρκής για τους παρακάτω λόγους:

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για περαιτέρω μείωση της πλαστικής σακούλας και μεγαλύτερο περιορισμό της ρύπανσης στο περιβάλλον.

Εχει καταγραφεί σε άλλες χώρες που εφάρμοσαν αντίστοιχα μέτρα (όπως π.χ. το Ηνωμένο Βασίλειο), ότι η αποδοτικότητα της επιβολής τέλους στην πλαστική σακούλα ναι μεν επιτυγχάνει άμεση και μεγάλη μείωση, αλλά φθίνει όσο περνάει ο χρόνος.

Δεν επιτυγχάνεται ακόμα ο στόχος που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για 90 λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς κατά κεφαλήν το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Συγκεκριμένα εκτιμάται σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΕΛΚΑ ότι η μείωση του 70% που καταγράφεται οδηγεί σε κατανάλωση περίπου 110 σακούλες ανά κάτοικο ανά έτος, πάνω δηλαδή από τον στόχο (πρακτικά χρειάζεται η συνολική ετήσια μείωση να ξεπεράσει το 75-80%).

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ