Εξετάζουμε την παιδεία του Ισοκράτη και την επίδρασή της στη διαμόρφωση του λόγου και της ελληνικής σκέψης. Κατευθυντήριος άξονας της διδαχής του Ισοκράτη είναι η έννοια της παιδείας, η οποία συνίσταται κυρίως στην ικανότητα του ανθρώπου να εξουσιάζει το λόγο. Η ευγλωττία, ως δύναμη του λόγου, είναι αυτή που διαφοροποιεί τον άνθρωπο από τα ζώα και τον Έλληνα από τους βάρβαρους. Ένα σημαντικό χάσμα διακρίνει τον μορφωμένο από τον αμόρφωτο. Σύμφωνα με τον Ισοκράτη, που παραπέμπει στη φράση του Περικλή στον Επιτάφιο, η Αθήνα αποτελεί το πνευματικό κέντρο του ελληνικού κόσμου, με τους μαθητές της να διδάσκουν και να επηρεάζουν άλλους. Η ονομασία Έλληνες αποκτά πλέον έννοια καλλιέργειας του πνεύματος και όχι μόνο καταγωγής.
Ο Ισοκράτης διατυπώνει με σαφήνεια τις αρχές της διδασκαλίας του, κινούμενος ανάμεσα στην πλατωνική φιλοσοφία και σε μία πιο πρακτική ρητορική για τις ανάγκες των δικαστηρίων και των λαϊκών συνελεύσεων. Αν και υπάρχουν σημεία σύγκλισης με τον Πλάτωνα, όπως η απόρριψη των θεωριών των φυσικών φιλοσόφων, οι διαφορές μεταξύ τους είναι πιο σημαντικές. Ο Ισοκράτης στρέφει τα βέλη του όχι μόνο κατά των παλαιών σοφιστών, αλλά και κατά των Εριστικών, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Ακαδημίας. Αν και αναγνωρίζει τη μορφωτική αξία των μαθηματικών και φιλοσοφικών σπουδών, απορρίπτει τη θέση του Πλάτωνα περί απόλυτης γνώσης, θεωρώντας ότι αποξενώνει τον άνθρωπο από τη ζωή.
Ο Ισοκράτης αναδεικνύεται ως ανταγωνιστής της πλατωνικής Ακαδημίας, διεκδικώντας την πραγματική φιλοσοφία, σύμφωνα με τις δικές του αντιλήψεις και αξίες.
in.gr
