Με οδηγό τα μοντέλα της Ισπανίας, της Ιταλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, η Ελλάδα θα προχωρήσει στη θεσμοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης μέσω του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο Ενεργή Μάχη. Η χώρα θα ορίσει νομικά για πρώτη φορά την προγραμματισμένη και ελεγχόμενη χρήση φωτιάς υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις, αναγνωρίζοντάς την επίσημα ως μέσο πρόληψης πυρκαγιών και διαχείρισης της καύσιμης ύλης. Δασική Υπηρεσία και Πυροσβεστική θα αναλάβουν τον σχεδιασμό των καύσεων και την υλοποίησή τους ενώ ανοίγει ο δρόμος για συνεργασία και συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας, των ΜΚΟ και ιδιωτών.
Η προγραμματισμένη και ελεγχόμενη χρήση φωτιάς θα γίνεται υπό καθορισμένες συνθήκες και προδιαγραφές και για σκοπούς όπως η διαχείριση της δασικής βλάστησης και πρόληψη πυρκαγιών. Ταυτόχρονα, θα περιλαμβάνει τη βελτίωση των οικοτόπων και βοσκοτόπων, την προστασία της βιοποικιλότητας, τον έλεγχο ασθενειών και την αντιμετώπιση ανεπιθύμητων εισβλητικών φυτών.
Πώς θα γίνεται η προδιαγεγραμμένη καύση
Ο σχεδιασμός θα γίνεται από κοινού από κάθε τοπική δασική υπηρεσία μαζί με την αρμόδια Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση και θα βασίζεται σε ειδικές μελέτες που θα έχουν συνταχθεί από τη δασική υπηρεσία και θα έχουν εγκριθεί από την Πυροσβεστική. Παράλληλα, σύμφωνα με το πλαίσιο που προωθείται, το Πυροσβεστικό Σώμα θα έχει τη δυνατότητα να προτείνει περιοχές και σημεία υψηλού κινδύνου για την ενσωμάτωσή τους στις μελέτες.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι κάθε εγκεκριμένη μελέτη καύσης θα ενεργοποιείται έπειτα από αίτημα που θα έχει υποβληθεί είτε από τον διοικητή της τοπικής Πυροσβεστικής προς τον τοπικό δασάρχη είτε αντίστροφα. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει αντίρρηση μέσα σε ένα καθορισμένο χρονικό πλαίσιο, το σχέδιο θα μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή.
Όσον αφορά την υλοποίηση, θα προχωρούν σε αυτές μικτά κλιμάκια, αποτελούμενα από στελέχη της δασικής υπηρεσίας και του Πυροσβεστικού Σώματος έπειτα από κοινή απόφαση του γενικού γραμματέα Δασών και του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Οι ομάδες θα μετέχουν εξειδικευμένο προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος μαζί με δασολόγους της τοπικής δασικής υπηρεσίας.
Σημαντικό είναι ότι για τα ιδιωτικά δάση ή εκτάσεις θα απαιτείται έγγραφη συναίνεση του ιδιοκτήτη, με τη δυνατότητα επέμβασης χωρίς συναίνεση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην προδιαγεγραμμένη καύση θα είναι η παρακολούθηση εκπαιδευτικού προγράμματος από κοινού με τη Γενική Διεύθυνση Δασών και το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος.
Πότε αναμένεται να εφαρμοστεί
Η πλήρης ανάπτυξη του μέτρου αναμένεται ουσιαστικά μετά το τέλος του 2027. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου μέχρι τις 30.11.2027, θα πρέπει να έχουν καταρτιστεί οι πρώτες κανονικές μελέτες καύσης. Οι καύσεις θα υλοποιούνται μεμονωμένα σε περιοχές προτεραιότητας, βάσει τεκμηριωμένου αιτήματος και έκδοσης άδειας από την οικεία Πυροσβεστική Διοίκηση.
Η θεματική αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕE έδειξε τον δρόμο για τη ρύθμιση, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και την αναδιάρθρωση των πολιτικών διαχείρισης της καύσιμης ύλης.
Τέλος, η προδιαγεγραμμένη καύση αναγνωρίζεται διεθνώς ως βασικό εργαλείο ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών και μείωσης της καύσιμης ύλης, ωστόσο στην Ελλάδα παρέμεινε επί δεκαετίες απαγορευμένη.
