Ζούμε σε μια εποχή διαρκών ανατροπών, όπου η γεωπολιτική αστάθεια και οι απρόβλεπτες πρωτοβουλίες μεγάλων δυνάμεων διαμορφώνουν μια «νέα κανονικότητα».
Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στρατηγική της ευρωπαϊκής συνοχής και στις πιέσεις που απορρέουν από τις πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Πολιτειών και προσωπικά του Ντόναλντ Τραμπ. Το ερώτημα που αναδύεται για το Μέγαρο Μαξίμου είναι σαφές. Ποια είναι τα όρια και ποιες οι προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής; Με λίγα λόγια, με την Ευρώπη ή τον Τραμπ;
Η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, σε πρόσφατη συνέντευξή του ήταν κατηγορηματική σε ό,τι αφορά το θέμα με την Γροιλανδία. Η Ελλάδα, όπως και η Ευρώπη συνολικά, δεν πρόκειται να «παίξει» με τα ζητήματα του Διεθνούς Δικαίου ούτε να τα εντάξει σε λογικές διαπραγμάτευσης ή συμψηφισμού. Η Γροιλανδία αντιμετωπίζεται ως ευρωπαϊκό έδαφος και κάθε αμφισβήτηση της κυριαρχίας ή του καθεστώτος της απορρίπτεται εκ προοιμίου. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, σε τέτοια ζητήματα δεν υπάρχει γκρίζα ζώνη, ούτε περιθώριο ελιγμών.
Τι θα πράξει με το Συμβούλιο της Ειρήνης
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση κινείται προσεκτική και είναι θεσμικά συνεπής στο θέμα του περίφημου Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα που προωθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος. Πρόκειται, όπως επισημαίνεται, για ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα, κυρίως από νομικής πλευράς. Οποιαδήποτε απόφαση θα ληφθεί μόνο σε απόλυτη συνεννόηση με τους Ευρωπαίους εταίρους, με την κυβέρνηση να επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν λειτουργεί αυτόνομα ή ευκαιριακά, αλλά ως μέρος μιας συλλογικής ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά στο ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο υπερψήφισε η Ελλάδα. Η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι η χώρα είναι εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και κινείται σταθερά εντός του θεσμικού πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό αποτελεί, στην πράξη, απάντηση σε όσους υποστηρίζουν ότι η Αθήνα «ευθυγραμμίζεται άκριτα» με αμερικανικές πρωτοβουλίες. Απεναντίας, η ελληνική στάση, σύμφωνα με την κυβέρνηση, εδράζεται στη νομιμότητα και στον πολυμερή διάλογο.
Καμία συζήτηση για ελληνική στρατιωτική συμμετοχή στην Γροιλανδία
Παράλληλα, επιχειρείται να μπει τέλος στα σενάρια περί ελληνικής συμμετοχής σε στρατιωτική δύναμη που θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να σταλεί στην Γροιλανδία. Επί του θέματος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ήταν ξεκάθαρος ότι δεν υπάρχει ούτε καν σχετική συζήτηση, ζητώντας να μην καλλιεργούνται εντυπώσεις ή ανησυχίες στην κοινή γνώμη. Η Ελλάδα, τόνισε, θα συνεχίσει να συντάσσεται με την ευρωπαϊκή θέση και με το διεθνές δίκαιο.
Συμπερασματικά, στο κρίσιμο δίλημμα του Κυριάκου Μητσοτάκη φαίνεται –τουλάχιστον σε επίπεδο επίσημων δηλώσεων– να έχει απάντηση. Η Ελλάδα επιλέγει την Ευρώπη, τον θεσμικό δρόμο και το διεθνές δίκαιο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η στάση θα δοκιμαστεί στην πράξη, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι πιέσεις, οι συμμαχίες και οι συγκρούσεις συμφερόντων γίνονται ολοένα και πιο έντονες. Εκεί θα φανεί αν η «ευρωπαϊκή γραμμή» μπορεί να αντέξει απέναντι στις σειρήνες της ισχύος και της ωμής γεωπολιτικής δύναμης και παρέμβασης.
