Αλλάζουν όλα σε ό,τι αφορά τη νόμιμη μετανάστευση στην Ελλάδα καθώς το σχέδιο νόμου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, που συζητείται στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής, φέρνει ριζικές τομές.
Όπως υπογραμμίζει ο υπουργός, Θάνος Πλεύρης, πρόκειται για μια ευρεία μεταρρύθμιση που έρχεται να δώσει οριστικές λύσεις σε χρόνιες παθογένειες του συστήματος, θέτοντας ταυτόχρονα σαφείς και αδιαπραγμάτευτους κανόνες για τη νόμιμη παραμονή στη χώρα.
Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι η άμεση και αποκλειστική σύνδεση της νόμιμης διαμονής με την εργασία. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ξεκαθαρίσει ότι η είσοδος και η παραμονή στη χώρα προϋποθέτουν πραγματική και ενεργή απασχόληση, απορρίπτοντας επιδοματικές πρακτικές του παρελθόντος. Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει και τις μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση και ανανέωση αδειών διαμονής και εργασίας, καθώς και τις δυσλειτουργίες στις διαδικασίες μετάκλησης εργαζομένων. Επιπρόσθετα θεσπίζεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής και εργασίας, προκειμένου να διασφαλίζεται σταθερότητα και ασφάλεια δικαίου για όσους τηρούν τις νόμιμες διαδικασίες και εργάζονται κανονικά στη χώρα.
Παράλληλα, άλλη μια τομή είναι ότι καταργείται η στενή χωρική αρμοδιότητα των αποκεντρωμένων διοικήσεων, ένα μέτρο που στοχεύει στην εξισορρόπηση του φόρτου εργασίας και στην ταχύτερη διεκπεραίωση των υποθέσεων. Εισάγονται επίσης οι λεγόμενες «ασφαλείς άδειες», οι οποίες θα ανανεώνονται με απλουστευμένες και ταχύτερες διαδικασίες, λαμβάνοντας υπόψη ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων οι εργαζόμενοι παραμένουν στον ίδιο εργοδότη.
Ρυθμίζεται το ζήτημα της ανεργίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα της ανεργίας. Το νέο πλαίσιο εισάγει σαφή χρονικά όρια, μετά την πάροδο των οποίων η άδεια διαμονής που συνδέεται αποκλειστικά με την εργασία δεν μπορεί να ανανεωθεί. Ειδικότερα, εργαζόμενος με τριετή άδεια που παραμένει άνεργος για έξι μήνες μετά τη συμπλήρωση των δύο ετών χάνει την άδεια εργασίας του, ενώ για άδειες ενός έτους το αντίστοιχο όριο ανεργίας είναι τρεις μήνες. Όπως διευκρινίζεται, οι ρυθμίσεις αυτές αφορούν μόνο τις άδειες που συνδέονται άμεσα με την εργασία και δεν αγγίζουν άλλες κατηγορίες, όπως μαθητές, μέλη οικογένειας ή πρόσωπα με διαφορετικό καθεστώς διαμονής.
Ταυτόχρονα, για πρώτη φορά θεσπίζεται ρητά η δυνατότητα αλλαγής εργοδότη, ενισχύοντας την προστασία των εργαζομένων και αποτρέποντας φαινόμενα εργασιακής ομηρίας. Πρόκειται για μια πρόβλεψη που επιχειρεί να εξισορροπήσει την αυστηρότητα των κανόνων με ουσιαστικές δικλείδες προστασίας των δικαιωμάτων όσων εργάζονται νόμιμα στη χώρα.
Τι θα ισχύει με τις ΜΚΟ
Σημαντικές είναι και οι διευκρινίσεις που αφορούν τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Το νομοσχέδιο δεν ποινικοποιεί τη συμμετοχή σε ΜΚΟ, ξεκαθαρίζει όμως ότι η παράνομη διακίνηση μεταναστών παραμένει βαρύ ποινικό αδίκημα. Μάλιστα, σε περιπτώσεις όπου ο διακινητής είναι μέλος ΜΚΟ εγγεγραμμένης στο μητρώο και χρηματοδοτούμενης από το κράτος, προβλέπονται αυστηρότερες ποινές, καθώς τα συγκεκριμένα πρόσωπα έχουν πρόσβαση σε δομές και απολαμβάνουν θεσμική εμπιστοσύνη από την Πολιτεία.
Τέλος στις πρόχειρες λύσεις
Συνολικά, το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει τέλος στη λογική των γκρίζων ζωνών και των πρόχειρων λύσεων, θεμελιώνοντας ένα πιο αυστηρό αλλά και πιο λειτουργικό σύστημα νόμιμης μετανάστευσης. Ένα σύστημα που, όπως τονίζει το υπουργείο, προστατεύει την κοινωνική συνοχή, σέβεται τους νόμιμους εργαζόμενους και αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους με τον ίδιο τρόπο.
