Οι επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές που ακολουθούν μεγάλες οικονομίες ωθούν ανοδικά τις αποδόσεις για τα ομόλογά τους, επηρεάζοντας ευρύτερα τις διεθνείς αγορές κρατικού χρέους και συναλλάγματος, με αντίκτυπο σε όλες τις οικονομίες.
Οι επενδυτές γίνονται περισσότερο ευαίσθητοι σε μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, ιδιαίτερα όταν αυτά συνδέονται με υψηλό και αυξανόμενο δημόσιο χρέος, όπως δείχνει η σταθερή αύξηση στην απόδοση των 10ετών ιαπωνικών ομολόγων από το 2023. Το τελευταίο επεισόδιο ήταν η αύξησή της κατά 30 μονάδες βάσης στο 2,37% την περασμένη εβδομάδα, μετά τις προεκλογικές εξαγγελίες της πρωθυπουργού, Σανάε Τακαΐτσι, για κατάργηση του φόρου κατανάλωσης 8% στα τρόφιμα, την ώρα που το δημόσιο χρέος της χώρας κινείται κοντά στο 240% του ΑΕΠ και είναι με διαφορά το υψηλότερο μεταξύ των αναπτυγμένων οικονομιών.
Με το δημόσιο χρέος στα ύψη και τον πληθωρισμό «τσιμπημένο», η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική της νέας ιαπωνικής κυβέρνησης αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο απωλειών για τους επενδυτές και γι’ αυτό σπεύδουν να πουλήσουν το χρέος της. Τα αμερικανικά ομόλογα (Treasuries) αποτελούν μία άλλη περίπτωση που οι αποδόσεις τους διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, λόγω πολύ υψηλών ελλειμμάτων και του ταχύτατα αυξανόμενου χρέους, της προσπάθειας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να χειραγωγήσει την πολιτική επιτοκίων της Fed και της γενικότερης αβεβαιότητας για την πολιτική του.
Αν και είναι μειωμένη κατά περίπου 28 μ.β. σε σχέση με ένα χρόνο πριν, παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε το 2025 στο 5,9% του ΑΕΠ και το χρέος στο 124%, με προοπτική να φτάσει στο 240% το 2030, σύμφωνα με τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Scope.
Οι πωλήσεις των ιαπωνικών και των αμερικανικών ομολόγων από τους επενδυτές οδήγησαν ταυτόχρονα σε μεγάλη υποχώρηση των ισοτιμιών των νομισμάτων τους, τα οποία ήταν – ιδιαίτερα το αμερικανικό – σταθερά σημεία αναφοράς για τους επενδυτές επί πολλές δεκαετίες. Το δολάριο και το γιεν έχουν χάσει, τουλάχιστον το τελευταίο διάστημα, το στάτους του ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου, όπου προσέφευγαν οι επενδυτές σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας.
Το μόνο νόμισμα που εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ασφαλούς καταφυγίου είναι το ελβετικό φράγκο, το οποίο ενισχύθηκε έναντι όλων των νομισμάτων, με την ισοτιμία του ευρώ να υποχωρεί κάτω και από τα 0,92 φράγκα.
Ο αντίκτυπος από την αύξηση των αποδόσεων των ιαπωνικών ομολόγων στην ευρωπαϊκή αγορά κρατικών τίτλων ήταν περιορισμένος και τελικά απορροφήθηκε.
Σε ανάλυσή του, ο οικονομολόγος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Matthias Gnewuch, τόνισε ότι τα ελληνικά ομόλογα έχουν ενοποιηθεί πλέον με τα ομόλογα των άλλων χωρών της Ευρωζώνης.
