Επιφυλακτικοί ως προς τη δημοσιοποίηση των δεδομένων τους, ιδιαίτερα των ευαίσθητων, είναι σήμερα πολλοί ερευνητές ανά την Ευρώπη, φοβούμενοι ότι ο χρόνος και ο κόπος που έχουν καταβάλλει για την ολοκλήρωση της ερευνητικής τους δραστηριότητας θα αξιοποιηθεί από τρίτους, που ενδέχεται να τα χρησιμοποιήσουν σε δική τους έρευνα. Λύση στο πρόβλημα αυτό δίνει το ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο RAISE, με συντονιστή το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Το έργο επελέγη από την CORDIS -την επίσημη πλατφόρμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής έρευνας και καινοτομίας- ως πρότζεκτ του μήνα για τον Ιανουάριο του 2026 και βρέθηκε στο επίκεντρο αφιερώματος της CORDIS. Πώς όμως αντιμετωπίζει το πρόβλημα της επιφυλακτικότητας των ερευνητών το συγκεκριμένο έργο;
Το RAISE εισαγάγει μια ουσιαστική αλλαγή παραδείγματος: από το παραδοσιακό μοντέλο «data sharing» (διαμοιρασμού δεδομένων) πηγαίνει στο μοντέλο «data visiting» (επίσκεψης δεδομένων). Στο πλαίσιο αυτό, οι πάροχοι διατηρούν τα δεδομένα εντός της δικής τους υποδομής και υπό πλήρη έλεγχο, ενώ οι εξουσιοδοτημένοι χρήστες εκτελούν αλγορίθμους σε αξιόπιστα υπολογιστικά περιβάλλοντα. Παράλληλα, η πλατφόρμα RAISE Portal καταγράφει κάθε στάδιο της επεξεργασίας και αποδίδει ένα Μόνιμο Αναγνωριστικό Ανάλυσης (Research Analysis Identifier – RAI), ενισχύοντας την αναπαραγογιμότητα της έρευνας και διασφαλίζοντας την ιχνηλασιμότητα, την απόδοση αναγνώρισης και τη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις για τη διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων.
Συντονιστής του έργου είναι, όπως προαναφέρθηκε, το ΑΠΘ, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», του OpenAIRE, καθώς και εταιρειών. Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με εταίρους από την Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Κύπρο.
Όπως σημειώνει ο επιστημονικός υπεύθυνος του RAISE, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Ιατρικής, Ευδόκιμος Κωνσταντινίδης, «η αναγνώριση από το CORDIS ως “Project of the Month” υπογραμμίζει την ανάγκη για πρακτικές λύσεις και επιβεβαιώνει ότι τα αποτελέσματα του RAISE έχουν ισχυρή αποδοχή από την επιστημονική κοινότητα». Από την πλευρά του, ο διευθυντής του Εργαστηρίου Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Παναγιώτης Μπαμίδης, τονίζει ότι «αυτή η δυναμική θα συνεχιστεί μέσα από το έργο RAISE Suite, τη συνέχεια του έργου».
Σύμφωνα με το αφιέρωμα της CORDIS, μέχρι τη λήξη του έργου θα έχουν δημιουργηθεί αξιόπιστα περιβάλλοντα για τη διεξαγωγή έρευνας. Θα έχει καταστεί δυνατή η διάθεση συνόλων δεδομένων που διαφορετικά δεν θα κοινοποιούνταν, με ελεγχόμενο και αναπαραγώγιμο τρόπο, καθιστώντας περισσότερα σύνολα δεδομένων διαθέσιμα στην κοινότητα της ανοικτής επιστήμης. Οι ερευνητές θα πιστοποιούνται για το έργο τους και όλα τα ερευνητικά δεδομένα θα είναι εξίσου προσβάσιμα για επεξεργασία, χωρίς παραβίαση των κανονισμών προστασίας δεδομένων.
