Πλειστηριασμοί: Πώς θα σώσετε το σπίτι σας!

Του Θόδωρου Παπαδόπουλου

Πλειστηριασμοί: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για να σώσετε το σπίτι σας. Τα «παραθυράκια» και οι κινήσεις της τελευταίας στιγμής! 

Η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι ένα σοβαρό ζήτημα με κοινωνικές αλλά και πολιτικές προεκτάσεις. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση επιδίδονται συχνά τους τελευταίους μήνες σε διαξιφισμούς αναφορικά με τους πλειστηριασμούς και κατά πόσο προστατεύεται ή όχι η πρώτη κατοικία. Ένα ζήτημα φλέγον για τον μέσο Έλληνα, καθώς τυχόν μη προστασία θα έχει τεράστιο πολιτικός κόστος και έντονη δυσαρέσκεια της κοινωνίας για την κυβέρνηση Τσίπρα.

Η αλήθεια είναι πάντως ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα ασκείται έντονη πίεση προς οφειλέτες για τη διευθέτηση των χρεών τους τόσο προς Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία, όσο και προς τράπεζες. Τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αναφορικά με τους στόχους των τραπεζών είναι χαρακτηριστικά: 500 – 700 πλειστηριασμοί από τον Ιανουάριο, 1.000 από τον Μάρτιο και περίπου 2.000 το τελευταίο τρίμηνο του 2018.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για τους οφειλέτες εξαιτίας των όσων ισχύουν για την πώληση  σε ξένα funds των «κόκκινων» δανείων τα οποία είναι συνδεδεμένα με προσημείωση ή υποθήκη πρώτης κατοικίας, αντικειμενικής αξίας έως 140.000 ευρώ. Προστασία για τους οφειλέτες αυτούς δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και για δάνεια που έχουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Την ίδια ώρα που από την 1η Μαΐου του 2018 οι πλειστηριασμοί ακινήτων για χρέη προς το δημόσιο θα γίνονται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικό τρόπο.

Πότε προστατεύεται η κατοικία και πότε όχι

Ο δικηγόρος, διαμεσολαβητής και συντονιστής του Ν. 4469/2017 για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, Δημήτρης Μπούκας με εμπειρία σε τέτοιου είδους υποθέσεις εξηγεί αναλυτικά στο politik.gr ποιες λύσεις υπάρχουν για την προστασία της πρώτης κατοικίας με βάσει την ισχύουσα νομοθεσία.

Συγκεκριμένα οι λύσεις που υπάρχουν είναι τέσσερις. Ο αναθεωρημένος νόμος Κατσέλη/Σταθάκη, ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, οι ρυθμίσεις που μπορεί να πετύχει ο κάθε οφειλέτης με τις τράπεζες και η διαμεσολάβηση που εσχάτως μπήκε δυναμικά στην καθημερινότητά μας.

Όπως επισημαίνει στο politik.gr ο κ. Μπούκας, «αναφορικά με τον νόμο Κατσέλη, για να μπορέσει κάποιος οφειλέτης να προστατεύσει την κατοικία του θα πρέπει να καταθέσει αίτηση εφόσον πληροί τις παρακάτω προϋποθέσεις:

  1. Tο ακίνητο να χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του
  2. H αντικειμενική του αξία να μην υπερβαίνει τις 180.000 ευρώ για άγαμο, προσαυξημένη κατά 40.000 ευρώ για έγγαμο και κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα
  3. Tο μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα να μην υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης προσαυξημένες κατά 70%
  4. Nα έχει χαρακτηριστεί από την τράπεζα ως συνεργάσιμος δανειολήπτης».

Σε ότι αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό οι οφειλέτες  που έχουν επιχειρήσεις μπορούν να αναζητήσουν τρόπους προστασίας της κατοικίας τους υποβάλλοντας αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα που ξεκίνησε τη λειτουργία της στις 3 Αυγούστου.

Σύμφωνα με τον κ. Μπούκα, τα κριτήρια είναι τα εξής:

  • «Να υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές μέχρι 31/12/2016 άνω των 20.000 ευρώ
  • Να υπάρχει μια θετική χρήση (προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων) της επιχείρησης κατά τις 3 προηγούμενες πριν την υποβολή της αίτησης
  • Η επιχείρηση να παρουσιάσει στοιχεία που θα αποδεικνύουν τη βιωσιμότητά της και τα επόμενα χρόνια».

Να σημειωθεί ότι  το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένονται ουσιαστικές αλλαγές τόσο στο νόμο Κατσέλη όσο και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών για τη καλύτερη αποτελεσματικότητα των τραπεζών.

Διαμεσολάβηση και πότε «παγώνει» ο πλειστηριασμός

Αναφορικά με τη διαμεσολάβηση, ο κάθε δανειολήπτης  μπορεί να υποβάλλει αίτημα στην τράπεζα προκειμένου η υπόθεσή του να συζητηθεί με τη βοήθεια ενός αντικειμενικού, ουδέτερου, τρίτου μέρους, του διαμεσολαβητή.

Όπως εξηγεί στο politik.gr o κ. Μπούκας, «ο διαμεσολαβητής επί της ουσίας βοηθά δανειολήπτη και τράπεζα να αντιληφθούν ποια είναι τα σημεία εκείνα  που ικανοποιούν και τους δύο προκειμένου να φθάσουν σε συμφωνία. Μάλιστα, το συμφωνητικό που θα προκύψει μπορεί με την κατάθεσή του στο αρμόδιο δικαστήριο να αποτελέσει και εκτελεστό τίτλο».

Ειδικά ως προς το Δημόσιο υπάρχει η δυνατότητα αναστολής της διαδικασίας έκδοσης προγράμματος πλειστηριασμού. Σύμφωνα με την εγκύκλιο 1055/2010, ο προϊστάμενος της εφορίας μπορεί για κοινωνικούς λόγους να «παγώσει» τις διαδικασίες πλειστηριασμού μετά από αίτηση του οφειλέτη και εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

«Αφενός μιλάμε για κύρια και μοναδική κατοικία, αφετέρου θα πρέπει αποδεδειγμένα η επιφάνειά της να καλύπτει τις βασικές ανάγκες του οφειλέτη και της οικογένειάς του και η αντικειμενική της αξία να μην απέχει σημαντικά από τα όρια για την απαλλαγή της απόκτησης κύριας κατοικίας από το Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων» επισημαίνει στο politik.gr ο κ. Μπούκας.