Λίγο πριν ανοίξει η αυλαία της παράστασης «Οιδίποδας» του Ρόμπερτ Άικ, η Κεντρική Σκηνή της Στέγης μετατρέπεται σε πεδίο εξερεύνησης. Τυφλοί θεατές και οι συνοδοί τους περιηγούνται στον χώρο, αγγίζουν τα σκηνικά και τα υπόλοιπα στοιχεία που συνθέτουν τον σκηνικό κόσμο για να κατανοήσουν βιωματικά την παράσταση που θα παρακολουθήσουν.
Η απτική ξενάγηση, μια διαδραστική και προσβάσιμη εμπειρία, πραγματοποιείται πριν από την έναρξη της παράστασης «Οιδίποδας» για το κοινό με οπτική αναπηρία. Ο Ρόμπερτ Άικ έχει μετατρέψει τη σοφόκλεια τραγωδία σε ένα πολιτικό-οικογενειακό θρίλερ, όπου οι θεατές με προβλήματα όρασης περιηγούνται ανακαλύπτοντας τον σκηνικό κόσμο μέσω της αφή.
Αγγίζουν τον μεταλλικό πάγκο της κουζίνας και τα γυάλινα ποτήρια, πατούν πάνω στο παχύ πορτοκαλί χαλί που δεσπόζει στο κέντρο της σκηνής και κρατούν στα χέρια τους τα πλακάτ με το πρόσωπο του υποψήφιου πολιτικού, Οιδίποδα. Με τη βοήθεια περιγραφών, προσπαθούν να φανταστούν το μεγάλο ψηφιακό χρονόμετρο που μετράει αντίστροφα τον χρόνο μέχρι τα αποτελέσματα των εκλογών.
Η απτική ξενάγηση περιλαμβάνει και τη συμμετοχή των ηθοποιών, οι οποίοι περιγράφουν τους χαρακτήρες και τα κοστούμια, επιτρέποντας στους θεατές να τα αγγίξουν και να τα φανταστούν. Ο Οιδίποδας, υποδυόμενος από τον Νίκο Κουρή, αναφέρεται με χιούμορ ακόμα και στην έντονη χωρίστρα στα μαλλιά του, καλώντας τους θεατές να την αγγίξουν.
Η Μαρία Θρασυβουλίδη, επιμελήτρια υπηρεσιών Προσβασιμότητας στη liminal, εξηγεί ότι «οι θεατές γνωρίζουν τους χαρακτήρες, όχι τους ηθοποιούς» και οι ηθοποιοί χρησιμοποιούν τη φωνή του ρόλου τους για να βοηθήσουν τους τυφλούς θεατές να ταυτίσουν τη φωνή με τον χαρακτήρα.
Η προσβασιμότητα επεκτείνεται και σε άλλες δράσεις, όπως η ακουστική περιγραφή και η διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα. Μετά την απτική ξενάγηση, οι θεατές οδηγούνται σε προκαθορισμένες θέσεις για να παρακολουθήσουν την παράσταση, απολαμβάνοντας μια πολύπλευρη εμπειρία.
Η Στέγη διοργανώνει προσβάσιμες παραστάσεις από το 2022, σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό liminal. Ο Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, εκτελεστικός διευθυντής του Ιδρύματος Ωνάση, τονίζει ότι «η πρόσβαση στον πολιτισμό είναι δικαίωμα όλων» και υπογραμμίζει ότι η διαφορετικότητα δεν πρέπει να αποκλείει.
Η liminal εργάζεται για την ισότιμη συμμετοχή στον πολιτισμό, υποστηρίζοντας καλλιτέχνες και φορείς σε ζητήματα προσβασιμότητας. «Είναι δικαίωμα των ανθρώπων με αναπηρία και υποχρέωση των φορέων αυτές οι παραστάσεις», δηλώνει η Μαρία Θρασυβουλίδη, επισημαίνοντας την ανάγκη να προσκληθεί αυτός ο κόσμος στο θέατρο.
Ο Χάρης Γιακουμάκης, συντονιστής προσβάσιμων παραστάσεων, προσθέτει ότι το σημαντικό είναι οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ ατόμων με και χωρίς αναπηρία. Η τελευταία προσβάσιμη παράσταση του Οιδίποδα θα δοθεί σήμερα, στις 8.30 μ.μ., στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης.
